Σχέδια μαθήματος

2ο Πρότυπο Λύκειο Θεσσαλονίκης "Λευκός Πύργος"


ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Σχέδια μαθήματος

Πρωτοβουλία

Διαθεματική προσέγγιση στη διδασκαλία της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης

Διαθεματική προσέγγιση στη διδασκαλία της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης
ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΕ ΑΠΟ:

2ο Πρότυπο Λύκειο Θεσσαλονίκης "Λευκός Πύργος"

Στο σχολείο μας εστιάζουμε πρωτίστως στην ολόπλευρη ανάπτυξη των μαθητών/μαθητριών. Μας ενδιαφέρει η δημιουργικότητα και οι καινοτόμες δράσεις και φροντίζουμε να προάγουμε τη συνεργασία μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών της εκπαιδευτικής κοινότητας.


Διευθυντής Σχολείου

Αναστασία Μπιτσάνη

Επικοινωνία με σχολείο


Περιγραφή

Στο βιβλίο της Βιολογίας της Β΄Λυκείου, στην εισαγωγή του Κεφαλαίου με τίτλο "Άνθρωπος και Περιβάλλον", υπάρχει η εξής φράση: "Τη Γη δεν την κληρονομήσαμε από τους γονείς μας, τη δανειστήκαμε από τα παιδιά μας". Σε μια προσπάθεια να βοηθήσουμε τους μαθητές και τις μαθήτριες να ενστερνιστούν την αρχή που πηγάζει από αυτή τη φράση, αποφασίσαμε τέσσερις εκπαιδευτικοί διαφορετικών ειδικοτήτων, μια Βιολόγος, μια Χημικός και δύο Μαθηματικοί να σχεδιάσουμε και υλοποήσουμε ένα διδακτικό σενάριο, το οποίο υιοθετεί μια διαφορετική προσέγγιση στη διδασκαλία της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Η συγκεκριμένη ενότητα αποτελεί γνωστικό αντικείμενο των μαθημάτων της Βιολογίας και της Χημείας,  ενώ ταυτόχρονα στο βιβλίο των Μαθηματικών της Β΄Λυκείου οι μαθητές/τριες εξοικειώνονται με τις έννοιες των Περιβαλλοντικών Μαθηματικών. Στόχος ήταν η ευαισθητοποίηση των μαθητών/τριών απέναντι στα προβλήματα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης  και η κινητοποίησή τους ώστε να αναλάβουν δράσεις για το κλίμα. Το εν λόγω διδακτικό σενάριο ακολουθεί τη διαθεματική πρακτική του project, σύμφωνα με το οποίο οι μαθητές/τριες, χωρισμένοι/ες σε ομάδες των τεσσάρων ατόμων, εργάστηκαν πάνω σε τρία διαφορετικά φαινόμενα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Μελετήθηκε το "Φαινόμενο του θερμοκηπίου", η "Εξασθένιση της στιβάδας του Όζοντος" και το "Φωτοχημικό Νέφος". Κάθε ομάδα μελέτησε ένα φαινόμενο με τη χρήση φύλλων εργασίας, για πέντε (5) διδακτικές ώρες σε διάστημα μιας εβδομάδας. Τα φύλλα εργασίας περιελάμβαναν δραστηριότητες και από τα τρία γνωστικά αντικείμενα. Σε μία από τις διδακτικές ώρες, οι μαθητές/τριες έπαιξαν ένα παιχνίδι για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Η ιδέα είναι ότι όταν η εκπαίδευση συνδυάζεται με τη διασκέδαση (edutainment), έχει καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά την αλλαγή στάσεων και συμπεριφορών και οι μαθητές/τριες αναλαμβάνουν με μεγαλύτερη δέσμευση δράσεις για την επίλυση προβλημάτων (Flora et al., 2014). Το παιχνίδι (σύντομη περιγραφή, στόχοι, οδηγίες, υλικά προετοιμασίας) αναφέρεται στην πολύ χρήσιμη έκδοση του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ) Ελευθερίου - Κορδελιού (ΚΠΕ, 2020). Τη 2η εβδομάδα κάθε ομάδα παρουσίασε τα αποτελέσματά της στο σύνολο της τάξης, ώστε όλοι/ες οι μαθητές/τριες να λάβουν γνώση των υπό μελέτη φαινομένων. Το ίδιο διάστημα, εκπρόσωποι των ομάδων ανέλαβαν να ενημερώσουν τους/τις υπόλοιπους/ες μαθητές/τριες του σχολείου, προκειμένου να τους κάνουν κοινωνούς και να τους ευαισθητοποιήσουν σχετικά με το μείζον πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής, του οποίου τις δραματικές επιπτώσεις θα κληθούν να αντιμετωπίσουν. Στο ίδιο πνεύμα της ευαισθητοποίησης των συμμαθητών/τριών τους και με αφορμή την "Παγκόσμια Ημέρα της Γης" που εορτάζεται στις 22 Απριλίου, οι μαθητές/τριες της Β΄Λυκείου σχεδίασαν μια δράση καταγραφής απλών, ρεαλιστικών προτάσεων για τη μείωση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Ζητήθηκε από όλους/ες τους/τις μαθητές/τριες του σχολείου να γράψουν, σε ειδικά διαμορφωμένους πίνακες που αναρτήθηκαν σε διάφορα σημεία του σχολείου,  μια πρόταση την οποία μπορούν να εφαρμόσουν άμεσα, προκειμένου να μειώσουν τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Η ανταπόκριση υπήρξε άμεση και ενθουσιώδης.

Αισθανόμαστε την ανάγκη να τονίσουμε πως η υλοποίηση του διδακτικού σεναρίου και των δράσεων που ακολούθησαν, έγιναν στο στενό χρονικό περιθώριο των δύο εβδομάδων πριν από τις διακοπές του Πάσχα, διάστημα κατά το οποίο άνοιξαν τα Λύκεια για την δια ζώσης διδασκαλία, όταν επί πέντε σχεδόν μήνες εφαρμοζόταν η τηλεκπαίδευση. Παρόλες λοιπόν τις εξόχως ιδιαίτερες και δύσκολες συνθήκες, πρέπει να πούμε ότι η ανταπόκριση των μαθητών, η ευαιθησία με την οποία προσέγγισαν το θέμα καθώς επίσης και η όρεξη για ότιδήποτε τους ζητήθηκε, ήταν συγκινητικές.

Βιβλιογραφία

Flora J.A., Saphir M., Lappé M., Roser-Renouf C., Maibach E.W. & Leiserowitz A.A. (2014). Evaluation of a national high school entertainment education program: The Alliance for Climate Education. Climatic Change 127(3–4): 419-434.

Αθανασίου  Χ., Υφαντής Γ., Σλαυκίδης Γ., Στυλιάδης Κ., Ριφάκη Ν. (2020). Παιχνίδια για την Κλιματική Αλλαγή. ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου. Θεσσαλονίκη

Σημείωση: Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν τη φόρμα υποβολής, είναι δημιουργίες της μαθήτριας της Β΄ τάξης Ιωάννας Κωνσταντίνου


Αποτελέσματα / επίδραση

Το 2011, UNESCO και UNEP (United Nations Environment Programme) διαπίστωναν πως το σχολείο, μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα για το Περιβάλλον, αποτελεί το καλύτερο πλαίσιο πληροφόρησης και ενημέρωσης των μαθητών/τριών, προκειμένου οι τελευταίοι/ες να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής που έχουν μπροστά τους. Έχοντας λοιπόν κατά νου ΚΑΙ αυτόν το ρόλο του σχολείου, εκτός από τη διδασκαλία των φαινομένων ατμοσφαιρικής ρύπανσης, εστιάσαμε και στη διάδοση της γνώσης που αποκτήθηκε μέσα από το διδακτικό σενάριο. Υλοποιήθηκαν δράσεις για την υιοθέτηση απλών, καθαρών (από περιβαλλοντικής άποψης) προτάσεων, οι οποίες συνέβαλλαν στην ευαισθητοποίηση των μαθητών/τριών και έθεσαν τις βάσεις για την ανάληψη μελλοντικών ανάλογων (θέλουμε να πιστεύουμε) αειφόρων πρακτικών.

Βιβλιογραφία

UNESCO/UNEP (2011). Climate change starter’s guidebook. Αn issues guide for education planners and practitioners. Paris. France



ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ

Ευτέρπη Χριστοφορίδου, Βαΐα Γαβριηλίδου, Ζαχάρω Κουνή, Αναστάσιος Σκουρκέας

Στόχος δράσης

Στόχος της δράσης είναι οι μαθητές/τριες α) να συνειδητοποιήσουν το μέγεθος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης β) να αντιληφθούν την ανάγκη λήψης μέτρων για το κλίμα γ) να ευαισθητοποιηθούν και υιοθετήσουν πρακτικές που προάγουν την αειφόρο ανάπτυξη

Χρόνος δράσης

Η αναζήτηση πηγών, η εύρεση των απαντήσεων και η καταγραφή αυτών στα φύλλα εργασίας,  διήρκησε πέντε ώρες (1η εβδομάδα). Οι δράσεις διάδοσης των αποτελεσμάτων στους/στις υπόλοιπους/ες μαθητές/τριες του σχολείου καθώς επίσης και η καταγραφή ρεαλιστικών προτάσεων για τη μείωση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης διήρκησε μία εβδομάδα (2η εβδομάδα)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ 2


Videos 1

Σύνδεση με Παγκόσμιους Στόχους






Πείτε μας τη γνώμη σας
Η Πρωτοβουλία 'Sustainable Greece 2020' διοργανώνεται από το QualityNet Foundation